խունկ

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ խունկ

վանկեր՝ խունկ 

Ստուգաբանություն

Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. պարսկերեն xunk (xung):

Գոյական

  1. մի քանի արևադարձային ձառերի կեղևից ստացվող բուրավետ խեժ (ծխում են կրոնական արարողությունների ժամանակ) ◆ Եվ ջերմ աղոթքով տիրամոր առջև ես մոմ կվառեմ, ես խունկ կծխեմ: Հովհաննես Հովհաննիսյան ◆ Այս երեկո Մինասյանի քույրը սենյակումս մոմ վառեց և խունկ ծխեց: (Նար-Դոս)
  2. այդ խեժի վառելուց առաջացած բուրումնավետ ծուխը ◆ (Երդիքներից) ելնում է ծուխը անուշ խունկի պես: (Ավետիք Իսահակյան)
  3. (փխբ․) անուշ բուրմունք, անուշահոտություն ◆ Ահավասիկ իմ երգս առվեզերքի անուխին ու ռեհանին խունկովն օծուն: (Միսաք Մեծարենց)
  4. (փխբ․) այս նույն անունով անվանում են ընտիր պտուղները, հատկապես սպիտակ խաղողը ◆ Մի նայիր, տե՛ս, խունկ է:
  5. (փխբ․) խունկ ծխելը ◆ Կիրակմուտքի խունկին ատեն: (Միսաք Մեծարենց)

Ածական

  1. (փխբ․) այդ խեժի գույնն ունեցող, դեղնափայլ (պտուղների մասին)
  2. քնքուշ ու դժգույն, խնկագույն ◆ Իր խունկ ձեռքերով ամենն ալ գգվեց: (Միսաք Մեծարենց)

Հոմանիշներ

  1. (բսբ․) դեղին խունկ
  2. տե՛ս անուշահոտություն
  3. տե՛ս դեղնափայլ
  4. տե՛ս խնկագույն

Արտահայտություններ

  1. խունկ ծխել
    1. խունկը վառելով անուշ բուրմունք տարածել ◆ (Մայրը) խունկ էր ծխում, Մոմ վառում, Որ գիշերվան խավարում Փայլփլում էր մեն-մենակ: Հովհաննես Թումանյան
    2. (արհմրհ․) մեկին շողոքորթաբար գովաբանել` փառաբանել ◆ Մի փոքր պետք է նրա փառասիրությանը խունկ ծխել: (Րաֆֆի)
  2. ոչ հայի խունկ է, ոչ թուրքի ուզարլիկ - հաստատուն սկզբունք չունի
  3. խնկի ծառ - տե՛ս խնկենի ◆ Քո երգի մեջ գութանի վարը, Ծիրանի ծառը ու խնկի ծառ: Համո Սահյան

շարունակել․․․