Հայերեն

«երկինք» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով
 
Երկինք

Դասական ուղղագրութեամբ՝ երկինք


ԱրտասանությունԽմբագրել

վանկեր՝ եր•կինք 

ՍտուգաբանությունԽմբագրել

Բնիկ հնդեվրոպական՝ *d(i)ui-n-` *dei - «փայլել, շողալ» արմատից *-u աճականով՝ «շողացող երկինք»: Հմմտ.՝ հին հնդկ. *dyau «երկինք», *divām «օր», հայ. տիւ, հին սլավ. дънь, լիտվ. diena «օր»: Կան հնչյունական դժվարություններ: Հնարավոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցությունը:

Գոյական

  1. երկիրը շրջապատող տիեզերական տարածություն
  2. երկրի վերևում երևացող կամարաձև (սովորաբար կապտավուն) տարածություն, երկնակամար ◆ Մյուսներն էլ գնում են իրենց աշխատանքով նոր բնակարան են շինում և դարձյալ նույն կապույտ ժպտուն երկնքի տակ: Հովհաննես Թումանյան
  3. ըստ կրոնական պատկերացումների` աստծու, հրեշտակների և այլնի բնակության վայրը տիեզերական տարածության մեջ ◆ Ու էսպես մեռավ արդար ծերունին, ինքն արքայություն գնաց երկնքում: Հովհաննես Թումանյան
  4. նախախնամություն, աստվածային զորություն (հնց․) (ժղ․)

ՀոմանիշներԽմբագրել

  1. երկին, մթնոլորտ, երկանամայր, վերնաշխարհ, վերներ, աստծու մաղ
  2. երկնակամար, երկնագունդ, երկնաձեղուն, երկնքի գմբեթ, երկնքի ծով, երկնքի կամար
  3. տե՛ս նախախնամություն
  4. տե՛ս արքայություն

ԱրտահայտություններԽմբագրել

  1. երկինք բարձրացնել
    1. չափազանց գովաբանել, հարկ եղածից՝ արժանիից ավելի գովել
    2. դիրքով՝ աստիճանով բարձրացնել
    3. ուժգնացնել, ուժեղացնել, բարձրացնել (ձայնը)
  2. երկինք գնալ - մեռնել
  3. երկինք ելնեմ աստղերի վրա ման գաս, երկինք ելնես` գետինք իջնես, երկինք ելնես` վեր գաս գետին - տե՛ս երբեք
  4. երկինք հանել, երկինք հասցնել - տե՛ս գովել, փառաբանել
  5. երկինք ուղարկել - տե՛ս սպանել
  6. երկինք ու երկիր - տե՛ս հակադիր
  7. երկինքը գլխին մթնել - անակնկալ աղետից ընկճվել՝ խուճապի մատնվել
  8. երկինքը գլխին փուլ ածել, երկինքը գլխին փուլ բերել - տե՛ս դժբախտացնել
  9. երկինքը գլխին փուլ գալ - տե՛ս դժբախտանալ
  10. երկինքը ծծերը վեր է թողել - տե՛ս անձրևել
  11. երկնքի աղեղ - տե՛ս ծիածան
  12. երկնքի բնակիչ - տե՛ս թռչուն
  13. երկնքի գմբեթ, երկնքի ծով, երկնքի կամար - տե՛ս երկնակամար
  14. երկնքի յոթ կամար - տե՛ս ծիածան
  15. երկնքի սյուները քաշել - տե՛ս հուսահատեցնել
  16. երկնքին աղերսագիր պիտի տա - տե՛ս երկայնահասակ
  17. երկնքից աստղեր իջեցնել, երկնքից աստղեր վայր(վեր) բերել - տե՛ս հրաշագործել
  18. երկնքից աստվածել էլ որ գա - տե՛ս երբեք
  19. երկնքից ընկած - տե՛ս անտեղյակ
  20. երկնքից ընկնել - տե՛ս հայտնվել
  21. երկնքից իջած - տե՛ս անտեղյակ
  22. երկնքից լույս վեր գալ - տե՛ս փրկվել
  23. երկնքից կրակ թափվել
    1. շոգանալ
    2. պատուհասվել
  24. երկնքից հրեշտակ վեր բերել - տե՛ս հրաշագործել
  25. երկնքում սավառնել - տե՛ս երազել
  26. երկինք-գետին, երկինք-գետինք - տե՛ս աշխարհ, տիեզերք
  27. երկինք-գետին գլխին մթնել
    1. դժբախտանալ
    2. պատուհասվել

ԱղբյուրներԽմբագրել


Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Երկինք: